Frankrijk · 25e verjaardag van de EU-uitbreiding van 2004

Op 1 mei 2004 traden tien staten toe tot de Europese Unie: Estland, Letland, Litouwen, Polen, Tsjechië, Slowakije, Hongarije, Slovenië, Malta en Cyprus. De Europese Unie groeide daardoor van 15 naar 25 lidstaten. Het was de grootste uitbreidingsronde sinds haar oprichting.

De toetreding was het resultaat van een meerjarige procedure. De kandidaat-lidstaten moesten aan politieke en economische voorwaarden voldoen en het gemeenschappelijke recht van de Europese Unie, het zogenoemde acquis, overnemen. Daartoe behoorden onder meer democratische instellingen, de bescherming van minderheden, een goed functionerende markteconomie en het vermogen om de verplichtingen van het lidmaatschap na te komen. De toetredingsverdragen werden in 2003 in Athene ondertekend.

De uitbreiding hield verband met de politieke veranderingen in Europa na het einde van de Koude Oorlog. Staten in Midden-, Oost- en Zuidoost-Europa werden daardoor stevig ingebed in een gemeenschappelijke politieke en economische orde. Tegelijkertijd werden de betrekkingen tussen de bestaande en de nieuwe lidstaten op een gemeenschappelijke rechtsgrondslag geplaatst. Met de toetreding werden ook de burgers van de nieuwe lidstaten burgers van de Unie; voor de praktische toepassing van afzonderlijke rechten golden gedeeltelijk overgangsregelingen.

De toetreding van Malta en Cyprus breidde de Unie bovendien uit met twee eilanden in de Middellandse Zee. Cyprus trad toe als verdeelde staat; het recht van de Unie werd in het noordelijke deel van het eiland opgeschort.

De verjaardag herinnert daarom niet alleen aan de toelating van tien nieuwe leden, maar ook aan een politiek proces dat de deling van Europa moest overwinnen en de samenwerking over vroegere blokgrenzen heen moest versterken. De keuze van deze gebeurtenis voor een herdenkingsmunt sluit aan bij de gemeenschappelijke geschiedenis van de lidstaten en bij de ontwikkeling van de Europese Unie.